01.మేళకర్త రాగాలు- విభజన

కర్ణాటక సంగీతం: 72 మేళకర్త రాగాలు – విభజన

కర్నాటక సంగీతంలో 72 మేళకర్త రాగాలు ఉన్నాయి. మొదటి 36 రాగాలు శుద్ధమధ్యమ రాగాలు (క్రమసంఖ్య 1 నుండి 36)గా, మిగతా 36 రాగాలు ప్రతిమధ్యమ రాగాలు (క్రమసంఖ్య 37 నుండి 72)గా విభజించబడ్డాయి. ఈ 72 రాగాలను 12 చక్రాలుగా విభజించి, ప్రతి చక్రానికి గుర్తుంచుకునేలా ప్రత్యేక నామం పెట్టారు.

12 చక్రాలు మరియు వాటి రాగాలు

1. ఇందు చక్రం: కనకాంగి, రత్నాంగి, గానమూర్తి, వనస్పతి, మానవతి, తానరూపి
2. నేత్ర చక్రం: సేనాపతి, హనుమతోడి, ధేనుక, నాటకప్రియ, కోకిలప్రియ, రూపవతి
3. అగ్ని చక్రం: గాయకప్రియం, వకుళాభరణం, మాయామాళవగౌళ, చక్రవాకం, సూర్యకాంతం, హాటకాంబరి
4. వేద చక్రం: ఝుంకారధ్వని, నటభైరవి, కీరవాణి, ఖరహరప్రియ, గౌరీమనోహరి, వరుణప్రియ
5. బాణ చక్రం: మారరంజని, చారుకేశి, సరసాంగి, హరికాంభోజి, ధీరశంకరాభరణం, నాగానందిని
6. ఋతు చక్రం: యాగప్రియ, రాగవర్ధిని, గాంగేయభూషిణి, వాగధీశ్వరి, శూలిని, చలనాట
7. ఋషి చక్రం: సాలగం, జలార్ణవం, ఝాలవరాళి, నవనీతం, పావని, రఘుప్రియ
8. వసు చక్రం: గవాంబోధి, భవప్రియ, శుభపంతువరాళి, షడ్వితమార్గిణి, సువర్ణాంగి, దివ్యమణి
9. బ్రహ్మ చక్రం: ధనళాంబరి, నామనారాయణ, కామవర్ధిని, రామప్రియ, గమనశ్రమ, విశ్వంభరి
10. దిశ చక్రం: శ్యామలాంగి, షణ్ముఖప్రియ, సింహేంద్రమధ్యమ, హేమవతి, ధర్మవతి, నీతిమతి
11. రుద్ర చక్రం: కాంతామణి, రిషభప్రియ, లతాంగి, వాచస్పతి, మేచకళ్యాణి, చిత్రాంబరి
12. ఆదిత్య చక్రం: సుచరిత్ర, జ్యోతిస్వరూపిణి, ధాతువర్ధిని, నాసికాభూషణి, కోసలము, రసికప్రియ

12 చక్రాల పేర్లు

1. ఇందు చక్రం
2. నేత్ర చక్రం
3. అగ్ని చక్రం
4. వేద చక్రం
5. బాణ చక్రం
6. ఋతు చక్రం
7. వాసు చక్రం
8. బ్రహ్మ చక్రం
9. దిశా చక్రం
10. రుద్ర చక్రం
11. ఆదిత్య చక్రం
12. ద్వాదశ చక్రం

ప్రతి చక్రంలో రాగాలు నిర్దిష్ట స్వరాల ఆధారంగా వర్గీకరించబడ్డాయి.